Wat is akoestisch welzijn?
De invloed van de geluidsomgeving op het welbevinden van mensen in zorginstellingen. Een onderbelicht thema dat dagelijks invloed heeft op rust, slaap en gedrag van kwetsbare bewoners, in het bijzonder mensen met dementie, en daarmee op de hele werkvloer.
Galm in gangen. Tv's die nooit echt uit zijn. Rollende karren over harde vloeren. Voor mensen bij wie de prikkelverwerking kwetsbaar is, zoals mensen met dementie, is dat de hele dag een aanslag op het zenuwstelsel.
Iedereen herkent dit. Bijna niemand benoemt het.
Niet over geluid van buiten.
Maar over hoe geluid zich gedraagt.
Akoestisch welzijn gaat over de kwaliteit van de geluidsomgeving bínnen een ruimte. Hoe geluid zich verspreidt, weerkaatst en opbouwt, en wat dat doet met de mensen die er wonen, werken of verblijven.
Een ruimte kan perfect geïsoleerd zijn van de buitenwereld en tóch een akoestische nachtmerrie zijn voor wie er woont.
Geluidsisolatie houdt geluid van buiten buiten. Akoestisch welzijn gaat over wat er binnen gebeurt: galm in een huiskamer, achtergrondruis die optelt, harde oppervlakken die geluid versterken in plaats van dempen. Dat is een ander vak.
Het verband is bekend.
Maar de norm ontbreekt.
De relatie tussen omgevingsgeluid en welbevinden bij ouderen met dementie is in onderzoek meermaals gedocumenteerd. Reductie van achtergrondlawaai hangt samen met minder agitatie, betere slaap en rustiger gedrag overdag.
- Verhoogde geluidsbelasting hangt samen met meer onrust en onbegrepen gedrag bij mensen met dementie.
- Minder galm en achtergrondruis gaan samen met een betere slaapkwaliteit van bewoners.
- Een rustigere akoestische omgeving kan de werkbelasting en stress van zorgmedewerkers verlagen.
- Het ontwerp van de leefruimte (vloeren, plafonds, wandafwerking) bepaalt mede hoe geluid zich opbouwt.
Toch ontbreekt in vrijwel alle Nederlandse zorgkwaliteitskaders een concrete norm of maatstaf voor de akoestische leefomgeving. Voor thermisch comfort, luchtkwaliteit en personeelsbezetting zijn er kaders. Voor hoe een ruimte klínkt, niet.
Een nieuw kwaliteitsthema
in de Nederlandse zorg.
Wij willen dat akoestisch welzijn binnen vijf jaar erkend wordt als basiskwaliteit in de Nederlandse zorgsector. Net zoals we kaders hebben voor thermisch comfort en visuele rust: een norm voor hoe een leefruimte klinkt.
Niet als luxe. Als basisrecht voor kwetsbare mensen.
Het thema raakt iedereen in de zorg bij wie de prikkelverwerking kwetsbaar is: van mensen met autisme of niet-aangeboren hersenletsel tot de ouderenzorg en dementiezorg. Dat begint bij de pilot. Met de Feltura Zorgpilot Akoestisch Welzijn onderzoeken we bij vijf zorglocaties wat gerichte akoestische ingrepen doen voor ouderen en bewoners met dementie. We starten daar bewust, omdat één pilot niet alle zorggroepen tegelijk kan onderzoeken. De data die daaruit voortkomt delen we met de sector, om akoestisch welzijn van begrip naar standaard te brengen. In Nederland eerst, daarna Europees.
Herkent u dit thema
in uw zorgomgeving?
We komen graag in gesprek: over uw situatie, over de pilot, of gewoon om kennis te delen.